आयटीआयमध्ये कार्यशालेय गणित आणि विज्ञान यशस्वी करिअरसाठी मजबूत पाया
आजच्या तांत्रिक युगात आयटीआय (औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था) ही कौशल्याधारित शिक्षणाची महत्त्वाची वाट आहे. अनेकांना वाटते की आयटीआयमध्ये केवळ प्रात्यक्षिक काम महत्त्वाचे असते; परंतु प्रत्यक्षात कार्यशालेय गणित आणि विज्ञान हेच त्या कौशल्यांचे मजबूत आधारस्तंभ आहेत. आयटीआयमधील या विषयांचे महत्त्व सोप्या शब्दांत समजून घेऊया.
गणित: अचूकतेची गुरुकिल्ली
आयटीआयमधील बहुतांश ट्रेड्समध्ये गणिताचा वापर रोजच्या कामात होतो.
मोजमाप व गणना: लांबी, वजन, क्षेत्रफळ, घनफळ, वेग यांची अचूक गणना आवश्यक असते.
सूत्रांचा प्रत्यक्ष वापर: इलेक्ट्रिशियन, फिटर, टर्नर, मशिनिस्ट यांसारख्या ट्रेड्समध्ये सूत्रे काम सोपे करतात.
ड्रॉइंग आणि ब्लूप्रिंट वाचन: प्रमाण, कोन व मोजमाप समजण्यासाठी गणित अत्यावश्यक आहे.
तार्किक विचार: समस्या ओळखणे आणि योग्य उपाय काढणे यासाठी गणित मदत करते.
विज्ञान: कामामागील संकल्पनांची समज
विज्ञानामुळे ‘कसे’ आणि ‘का’ हे समजते, जे सुरक्षित आणि प्रभावी कामासाठी महत्त्वाचे आहे.
यंत्रांची कार्यपद्धती: विद्युत प्रवाह, उष्णता, ऊर्जा, दाब यांचे मूलभूत ज्ञान मिळते.
सुरक्षा नियम: अपघात टाळण्यासाठी भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्रातील संकल्पना उपयोगी ठरतात.
साहित्याचे गुणधर्म: धातू, प्लास्टिक व रसायनांची योग्य निवड करता येते.
दुरुस्ती व देखभाल: बिघाडाचे कारण शोधणे आणि कायमस्वरूपी उपाय करणे सोपे होते.
करिअरमध्ये होणारे फायदे
अभ्यास सुलभ होतो: संकल्पना स्पष्ट असल्याने आयटीआय अभ्यासक्रम समजायला सोपा होतो.
पुढील संधी: अप्रेंटिसशिप, डिप्लोमा किंवा उच्च तांत्रिक शिक्षणासाठी भक्कम पाया तयार होतो.
नोकरीत प्रगती: अचूकता, सुरक्षितता आणि कार्यक्षमता वाढल्याने प्रगतीच्या संधी वाढतात.
निष्कर्ष
आयट आयमध्ये यश मिळवण्यासाठी केवळ हातोटी पुरेशी नाही; कार्यशालेय गणित आणि विज्ञानाची समज तितकीच आवश्यक आहे. हे विषय कौशल्यांना दिशा देतात, काम सुरक्षित करतात आणि करिअरला गती देतात. म्हणूनच ITI विद्यार्थ्यांनी गणित व विज्ञानाकडे दुर्लक्ष न करता त्यांना आपली ताकद बनवावी.
श्री. भास्कर शिवराम बळे
(कार्यशालेय गणित व विज्ञान निदेशक)
